21 Haziran 2018 Perşembe

TAŞERON…

15 Eylül 2014, 23:37
TAŞERON…
KAMUDA TAŞERONLAŞTIRMA SOSYAL DEVLETİN ŞİRKET, VATANDAŞIN MÜŞTERİ HALİNE GETİRİLMESİDİR. TAŞERON SİSTEMİ SİYASİ BİR TERCİHTİR VE ÇÖZÜMÜ DE SİYASİ OLACAKTIR

“İşyerlerinde kullanılan taşeronlar yarın sanayinin mafyasıdır. İşveren kendince yakın tehlikeyi bertaraf edebilmek için, taşeronluğun neden olabileceği uzak tehlikeyi göremiyor?”

TİSK eski Genel Başkanlarından Refik Baydur - Temmuz 1993

Alt sözleşme veya günlük dilde söylendiği biçimiyle taşeronlaşma kavramı, 1970'lerde kapitalist sistemin içine girdiği uluslararası kriz sonrası geliştirilen yeni üretim biçiminin bir parçası olarak gündemimize girdi.

Aslında ülkemizde kamu sektörünün kuruluş aşamasından itibaren kimi mal ve hizmeti üretiminin ihale yoluyla özel şirketlere verilmesi politikası yani kamuda taşeronluk en devletçi politikaların hakim olduğu yıllarda bile varolan bir uygulamadır.  

Ancak bu kısmi ve geçici uygulamanın genelleştirilmesi yani taşeronluk sisteminin bir özelleştirme ve esnek istihdam biçimi olarak sadece özel sektörde değil kamuda da ağırlıklı olarak uygulanması ülkemizde 1990’lı yıllardan sonra yaygınlaşmaya başladı.  

Bugün mal ve hizmet üretiminde kamunun payını küçültme ve özel sektörün rolünü artırma, devletin sosyal niteliğini serbest piyasa kuralları doğrultusunda minimuma indirme biçiminde yürütülen post- fordist üretim sisteminin omurgası olan özelleştirme programı içinde taşeron sistemi etkin bir araç olarak kullanılmaktadır.

Devletin sağlık, eğitim ve yerel yönetimler hatta güvenlik gibi en temel kamusal hizmetlerinin önemli bir bölümünün bile ihaleler yoluyla taşeronlaştırılması sadece ekonomik gerekliliklerle açıklanabilecek bir durum değildir.

Taşeron sistemi kamu sektöründe ekonomik gereklilikten çok politik bir temel üstüne oturan ideolojik bir kavram olarak karşımıza çıkmaktadır.

Kamuda yemek ve temizlik işlerinin özel sektöre verilmesiyle başlayan bu ekonomik/politik tercih, bugün neredeyse kamusal hizmetin tamamının ve henüz özelleştirilmesi tamamlanmayan kamu üretiminin önemli bir bölümünün özel şirketler eliyle yapılması boyutuna kadar genişletilmiştir.

Kamu kesiminin özel sektörleşmesi biçiminde ortaya çıkan bu politik tutum, kamusal kurumları kar ve maliyet mantığıyla çalışan şirket ve vatandaşı hizmetten yararlanması için bedelini ödemesi gereken müşteri olarak gören ideolojik bir tercihin giderek hakim hale gelmesine yol açmaktadır.

Özelleştirmenin alt bir uygulaması konumunda olan Taşeronlaştırma sistemi ağırlıkla ekonomik/toplumsal sonuçları itibarıyla tartışılan ideolojik çerçevesi ihmal edilen bir politikadır. 

Taşeronlaşma:

1- Çalışanların iş güvencesinin büyük ölçüde azalması, deyim yerindeyse yok olması anlamına gelmektedir.




2- Taşeronlaşma sürecinde sendikalaşma oranları büyük oranda düşmektedir. Taşeronluk, özellikle kamu sektöründeki sendikal örgütlülüğü azaltmada önemli bir araç olarak kullanılmaktadır.




3- Taşeron sisteminde ücretler ve çalışma standartlarında düşme kaçınılmaz olduğu gibi verilen hizmetin niteliği de zayıflamaktadır.




4- Taşeronlaşma uygulamalarında iş sağlığı ve güvenliği standartlarının gerilemesi kaçınılmazdır.




Ucuz işçilik maliyeti, ya da maliyetlerin azaltılması için yasal gerekleri yerine getirmeyen alt işverenlerin, özellikle tersanelerde ve madenlerde önlem almadıkları için “iş cinayetleri” de denilen iş kazaları nedeniyle son yıllarda yaşamını yitiren onlarca tersane işçisi ve madencinin durumu taşeron sisteminin röntgeni olarak görülmelidir.

Bu sonuçlar taşeronlaştırma ve özelleştirme politikalarının kısa vadede görünür yüzüdür. Ama asıl yıkıcı tahribat devletin yapılanmasında, devlet – vatandaş ilişkilerinde yani kamusallık anlayışında yaşanmaktadır. 

Devlet – Halk ilişkilerinde en önemli kamusal alanları oluşturan Belediyecilik, Sağlık, Eğitim ve Güvenlik hizmetlerindeki piyasalaşmanın geldiği düzey, özelleştirmenin bir alt uygulaması olan taşeronlaştırma karşı sağlıklı ve etkili bir yaklaşımın, ancak nasıl bir devlet, nasıl bir kamusallık, nasıl bir vatandaşlık kavramlarının içeriğinin yeniden ele alınmasıyla birlikte mümkün olduğunu göstermektedir.


 

YORUM YAZ

  • Ad Soyad:

  • Yorum:

  •  

    @name x

  • UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış, Türkçe karakter kullanılmayan ve tamamı büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır. Ayrıca suç teşkil edecek hakaret içerikli yorumlar hakkında muhatapları tarafından dava açılabilmektedir.

      Yorumlar
      Toplam 1 yorum mevcut

    • veli kiraz 4 yıl önce yorumlandı

      sayın beysülen taşeronlaşmada bir nokta daha var dikkat edilirse hükümlü veya sakat personel yok ve şirketlerce alınmıyor bu kadrolar yok sayılıyor

    
    www.altiokhaber.com Twitter

    www.altiokhaber.com

    HAVA DURUMU
    Görüntülemek istediğiniz ili seçiniz:
    24 Haziran seçiminde oyunuzu hangi partiye vereceksiniz?